Jak ułatwić firmom i gospodarstwom domowym inwestowanie we własne źródła i magazyny energii? To jeden z priorytetów Stowarzyszenia Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii (SBFiME) w Porozumieniu na rzecz Elektryfikacji Polski. Pięć organizacji zainicjowało je 17 listopada 2026 r. podczas Kongresu TRENDY w Krakowie. W ciągu 60 dni od podpisania dokumentu sygnatariusze przygotują listę najważniejszych barier regulacyjnych i ekonomicznych utrudniających elektryfikację budynków, transportu i przemysłu.

Dla SBFiME punktem wyjścia do rozmowy o elektryfikacji jest koszt energii. To od niego w dużej mierze zależy, czy gospodarstwom domowym i firmom opłaci się przejść na technologie zasilane prądem. Piotr Kisiel, prezes SBFiME, wskazuje, że dostęp do taniej energii ma znaczenie również dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

„Energia elektryczna to jedno z podstawowych dóbr konsumpcyjnych. Zapewnienie gospodarstwom domowym i przemysłowi taniej energii powinno być fundamentem nowoczesnego państwa – nie tylko dla konkurencyjności gospodarki, ale i bezpieczeństwa energetycznego. Niestety ten cel blokuje dziś wiele barier, przede wszystkim legislacyjnych, które trzeba jak najszybciej zlikwidować” – ocenia Piotr Kisiel, prezes zarządu SBFiME.

W pracach Porozumienia SBFiME skupi się na tym, co utrudnia odbiorcom produkowanie i wykorzystywanie energii na własne potrzeby. Wśród tematów są zasady przyłączania instalacji fotowoltaicznych do sieci, warunki inwestowania w magazyny energii i rozwiązania, które pozwalają lepiej dopasować zużycie prądu do jego produkcji i ceny.

Własna energia i magazyny w centrum prac SBFiME

Stowarzyszenie wniesie do Porozumienia doświadczenia branży fotowoltaicznej i magazynowania energii. Wśród zagadnień istotnych dla SBFiME są zasady przyłączania instalacji do sieci, warunki inwestowania we własne źródła i magazyny oraz rozwiązania, które pomagają odbiorcom dopasować zużycie prądu do jego produkcji i ceny.

Jedna z propozycji dotyczy przedsiębiorstw, które chcą produkować energię przede wszystkim na potrzeby własnych zakładów. Grzegorz Burek z Fundacji Instytut Trendów wskazuje na możliwość uproszczenia procedur przyłączeniowych:

„Dostęp do taniej, własnej energii elektrycznej to jeden z fundamentów konkurencyjności polskiej gospodarki. Musimy usuwać bariery, które utrudniają przedsiębiorcom budowę i przyłączanie instalacji wytwórczych, w których niemal cała produkowana energia jest wykorzystywana na własne potrzeby. Takie instalacje, nawet o mocy kilku megawatów, powinny korzystać z uproszczonych procedur przyłączeniowych wzorowanych na zasadach obowiązujących dla mikroinstalacji. Oczywiście z ograniczeniem mocy oddawanej do sieci do 50 kW” – zapewnia Grzegorz Burek.

Ogrzewanie i transport zwiększają znaczenie własnych źródeł

W budynkach elektryfikacja ogrzewania otwiera pole do współpracy fotowoltaiki, magazynów energii, pomp ciepła i automatyki. 

„Przyszłość energetyki to prosumenci, którzy nie tylko produkują własny prąd, ale również pozyskują odnawialne ciepło dzięki pompom ciepła. Ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody odpowiadają za ponad 80% końcowego zużycia energii w polskich domach. W ramach Porozumienia chcemy wskazać bariery regulacyjne i taryfowe, które utrudniają wykorzystanie potencjału prosumenckiego” – tak o tym, jak gospodarstwa domowe mogą wykorzystać potencjał takich instalacji, mówi Paweł Lachman z Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC).

W transporcie jednym z tematów będzie rozwój infrastruktury ładowania i dostępu do czystej energii. 

„Zależność od importowanej ropy ma bardzo konkretną cenę. W 2025 roku wartość jej importu netto wyniosła około 51 miliardów złotych. Obniżki na stacjach mogą przynieść kierowcom chwilową ulgę, ale nie chronią nas przed kolejnymi wahaniami na rynku paliw. Elektryfikacja transportu może stopniowo zmniejszać tę wrażliwość. Dlatego potrzebujemy zarówno czystej energii, jak i infrastruktury ładowania” – tak Hanna Uhl z Transport & Environment (T&E) zwraca uwagę na znaczenie elektryfikacji dla ograniczania zależności od importowanych paliw.

Koszty energii wpływają na decyzje odbiorców

Porozumienie obejmie także analizę społecznych barier elektryfikacji. Dla gospodarstw domowych decyzja o zmianie sposobu ogrzewania czy zakupu samochodu wiąże się z oceną zarówno kosztu inwestycji, jak i przyszłych wydatków na energię. O wnioskach z badań mówi Bartłomiej Orzeł z Project Tempo:

„Elektryfikacja ma przed sobą również istotne bariery społeczne, które trzeba zrozumieć, żeby ten proces przyspieszył. Z naszych dotychczasowych badań Europulse widać na przykład, że to ceny energii elektrycznej, a nie gazu czy paliw na stacjach budziły największe obawy obywateli. To jednak z pewnością nie tłumaczy wszystkiego. Trzeba wiedzieć skąd te wątpliwości się biorą, żeby móc działać również na odcinku merytorycznym” – komentuje Orzeł.

Od listy barier do propozycji zmian

Lista przygotowana w ciągu 60 dni posłuży sygnatariuszom do ustalenia priorytetów i opracowania wspólnych postulatów. Organizacje planują również działania edukacyjne oraz współpracę z administracją publiczną, regulatorami, operatorami sieci, samorządami i środowiskiem naukowym.

Porozumienie współtworzą SBFiME, PORT PC, Transport & Environment, Project Tempo oraz Fundacja Instytut Trendów. Fundacja koordynuje prace i prowadzi sekretariat. Inicjatywa jest otwarta na współpracę z kolejnymi podmiotami.

Sygnatariusze porozumienia na rzecz elektryfikacji Polski.

Od lewej: Paweł Lachman (PORT PRT) Hanna Uhl (T&E), Piotr Kisiel (SBFiME), Bartłomiej Orzeł (Project Tempo), Grzegorz Burek (Fundacja Instytut Trendów). Źródło: Kongres TRENDY 2026, GLOBENERGIA