Rozumiemy problem. Nie zgadzamy się na proponowane rozwiązanie.
13,9 GW w mikroinstalacjach to ponad 2,7 razy moc Bełchatowa — i tak, ta moc jest dziś niewidoczna dla operatorów sieci. To realne wyzwanie dla bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego, które trzeba rozwiązać. Właśnie dlatego uważnie przeanalizowaliśmy projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i złożyliśmy 7 formalnych uwag w konsultacjach publicznych.
Chcemy rozmawiać o bezpieczeństwie sieci. Chcemy rozmawiać o usługach elastyczności i o tym, jak pogodzić oczekiwania operatorów z interesami prosumentów i inwestorów, którzy zainwestowali własne środki we własne źródła wytwórcze i magazynowe.
Nie zgadzamy się, żeby koszty tej rozmowy ponosili wyłącznie prosumenci.
Co jest złe w projekcie
Wyłączenie bez ostrzeżenia i bez rekompensaty. OSD może ograniczyć lub odłączyć instalację bez uprzedniego wezwania i bez obowiązku wypłaty odszkodowania — na podstawie wymagań, które sam jednostronnie zdefiniował w IRiESD.
Wejście za licznik na prywatną nieruchomość. Projekt zakłada, że operator instaluje własne urządzenie sterujące przy falowniku prosumenta, za licznikiem, wewnątrz budynku. W Niemczech, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii granicą uprawnień OSD jest licznik — i ani centymetr dalej.
Rejestr 500 zmian parametryzacji falownika. Żaden znany nam falownik nie posiada takiej funkcji. Jej wdrożenie wymagałoby dodania pamięci masowej do każdego urządzenia. Przepis nie ma uzasadnienia technicznego.
Telemechanika SCADA już od 0,8 kW. Próg obowiązku telemechaniki jest niższy niż moc typowego odkurzacza domowego. Dla instalacji MŚP w przedziale 50–200 kW (Typ A) koszt wdrożenia SCADA wynosi 100–200 tys. zł — często tyle co połowa całej inwestycji.
Kontrole na posesji bez zapowiedzi. Projekt nie określa terminu powiadomienia, dopuszczalnych godzin ani ścieżki odwoławczej. OSD miałby szersze uprawnienia niż organy podatkowe, które są zobowiązane do zapowiedzi kontroli na mocy Prawa przedsiębiorców.
Co proponujemy zamiast tego
Rekompensata za każde wyłączenie powyżej 15 minut. Liczona według rynkowej ceny energii (RCE). Jeśli OSD przekroczy jeden limit wyłączeń na kwartał — rekompensata trzykrotna, liczona od średniej kwartalnej RCE nawet przy cenie ujemnej. Rejestr wszystkich zdarzeń dostępny dla właściciela instalacji.
OSD zostaje przy liczniku. Zero wejść za licznik. Granica uprawnień operatora to granica jego własnego majątku. Interwencje awaryjne przez istniejącą infrastrukturę AMI, która już dziś umożliwia zdalne odłączenie.
Dobrowolny licznik/sterownik z nagrodą taryfową zamiast przymusu. Prosument, który dobrowolnie zainstaluje certyfikowane urządzenie komunikacyjne, otrzymuje upust 20% na opłacie dystrybucyjnej i priorytet w dostępie do rynku usług elastyczności. Model znany z rynku niemieckiego.
Dla instalacji 50–200 kW: zabezpieczenie stykowe zamiast SCADA. Oszczędność do 200 tys. zł na inwestycji. Posiadacz instalacji który przekracza moc przyłączeniową podlega opłacie za ponadnormatywny eksport — jej wysokość ustala Prezes URE. Ekonomia, nie biurokracja.
Kontrola tylko po pisemnej zapowiedzi — 5 dni roboczych. Standard obowiązujący w Niemczech (MessZV: 1–2 tygodnie), Wielkiej Brytanii (Electricity Act 1989: 2 dni robocze) i Hiszpanii (Real Decreto 244/2019: 48–72 godziny). Polska powinna być co najmniej na tym poziomie.
Diagnoza słuszna, terapia zła
Zgadzamy się z PTPiREE, które w swojej prezentacji na spotkaniu konsultacyjnym ME stwierdziło wprost: „Problemem nie jest sama obecność PV w systemie elektroenergetycznym, tylko brak ich kontroli, sterowania, koordynacji i widoczności.”
Właśnie dlatego proponujemy narzędzia budowania obserwowalności — dobrowolny sterownik, zachęty taryfowe, usługi elastyczności przez agregatora. Nie proponujemy wejścia do domu.
Proponujemy też, by każdy prosument miał przypisanego agregatora — analogicznie jak sprzedawcę z urzędu — który w jego imieniu uczestniczy w rynku usług elastyczności i płaci za tę możliwość. To jest kierunek, który łączy potrzeby sieci z interesami właścicieli instalacji.
Maciej Borowiak, Prezes Zarządu SBFiME · czerwiec 2026