Stanowisko Stowarzyszenia Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii w sprawie aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (aKPEiK)

W nawiązaniu do dokumentu „100 Konkretów” oraz rosnącej roli energetyki rozproszonej, Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii (SBFiME) przedstawia stanowisko wobec projektu aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (aKPEiK)1.

1. Fotowoltaika (PV) – Niewykorzystany potencjał najtańszej energii

Projekt aKPEiK zakłada przyrost mocy fotowoltaicznej na poziomie zaledwie 1,1–1,5 GW rocznie (cel 30,5–32,4 GW w 2030 r.). Stanowi to drastyczne i niezrozumiałe wyhamowanie dynamiki rynku względem ostatnich lat, w których polska branża udowodniła zdolność do instalowania ponad 4 GW mocy rocznie.

  • Fotowoltaika to obecnie jedno z najtańszych źródeł energii, a z pewnością najbardziej dostępne montażowo rozwiązanie dla firm walczących z wysokimi cenami prądu.
  • Sztuczne chłodzenie tego sektora to nie tylko zagrożenie dla tysięcy krajowych firm wykonawczych, ale przede wszystkim ograniczanie polskim przedsiębiorstwom (C&I) dostępu do taniej energii „tu i teraz”.

2. Magazyny Energii – Brak merytorycznych konkretów

aKPEiK traktuje magazynowanie energii jako priorytet elastyczności, jednak nie podaje twardych celów ilościowych (w GWh) dla magazynów bateryjnych (BESS) w sektorze rozproszonym.

  • Dla porównania, Strategia PSE 2040 wyraźnie wskazuje, że dla stabilności systemu konieczne jest posiadanie ok. 24 GW mocy w magazynach energii do 2040 roku, przy orientacyjnej pojemności rzędu 30–60 GWh już w perspektywie 2034 roku.
  • Brak tych danych w aKPEiK uniemożliwia zaplanowanie systemowych mechanizmów wsparcia dla instalacji prosumenckich i przemysłowych (BESS), co stoi w sprzeczności z technologicznymi potrzebami operatora systemu.
  • Dokument skupia się na elektrowniach szczytowo-pompowych (wzrost do 2,51 GW w 2030 r.), ignorując potencjał setek tysięcy rozproszonych „fleksumentów”.

Pytania strategiczne do Ministerstwa Energii:

  1. Pytanie o niespójność z planami operatora systemu (PSE): Strategia PSE 2040 zakłada gotowość systemu na 80 GW nowych mocy OZE do 2034 roku. Dlaczego rządowy projekt aKPEiK zakłada w tym samym czasie zaledwie ułamek tych wartości? Skąd takie różnice,  mimo że operator systemu potwierdza techniczną możliwość ich przyłączenia?”.
  2. Pytanie o efektywne wykorzystanie potencjału wykonawczego: Polski sektor fotowoltaiczny udowodnił zdolność do instalowania ponad 4 GW mocy rocznie. Dlaczego projekt aKPEiK zakłada spowolnienie tego tempa do 1,4 GW, skazując gospodarkę na niewykorzystanie najtańszej i najszybciej dostępnej energii?
  3. Pytanie o ryzyko kar unijnych: Komisja Europejska oficjalnie ponagla Polskę w zakresie braku transpozycji unijnych przepisów dotyczących OZE. Jak projekt aKPEiK ma uchronić państwo przed karami TSUE, skoro zamiast usuwać bariery administracyjne, drastycznie schładza dynamikę rynku?
  4. Pytania o realną ochronę Prosumentów i Fleksumentów: Dlaczego aKPEiK nie zawiera definicji prawnej fleksumenta oraz konkretnej ścieżki integracji pionierów OZE po 2031 roku? Co rząd  zamierza zrobić z milionem prosumentów, którzy wpadną w dziurę legislacyjną (Luka 2031)?

Podsumowanie i wnioski

W świetle powyższej analizy, SBFiME apeluje o rewizję projektu aKPEiK. Uważamy, że dokument w obecnej formie wymaga korekty, aby w pełni wykorzystać potencjał polskiej gospodarki. Pozostawiamy pod rozwagę resortu następujące pytania:

  • Czy Polska może sobie pozwolić na niewykorzystanie gotowości sieciowej potwierdzonej przez PSE? Uważamy, że pełna synchronizacja aKPEiK z możliwościami operatora systemu pozwoli na skuteczną budowę niezależności energetycznej państwa.
  • W jaki sposób resort planuje zapewnić konkurencyjność polskim firmom (C&I), nie wdrażając postulowanych przez branżę uproszczeń procesowych? Wdrożenie rozwiązań takich jak „Pięciopak dla MŚP” (m.in. mikroinstalacja do 150 kWp, standaryzacja telemechaniki etc.) jest niezbędne, by deklaracje o wsparciu stały się rzeczywistością.
  • Czy prognozowane tempo rozwoju OZE nie powinno zostać zrewidowane w górę, aby uniknąć luki inwestycyjnej w sektorze wykonawczym?.

SBFiME wyraża pełną gotowość do udziału w grupach roboczych, aby wspólnie wypracować taki kształt aKPEiK, który będzie łączył bezpieczeństwo systemu z dynamiką nowoczesnego sektora energetyki rozproszonej.

Z poważaniem,

Maciej Borowiak – Prezes Zarządu

2.0 Stanowisko SBFiME w sprawie aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (aKPEiK) (1)